Tur çizelgeleme problemleri, haftanın yedi günü ve gün içinde de birden çok vardiya çalışan oteller, polis istasyonları ve havaalanları gibi organizasyonlara ait problemlerdir.

Bu problemlerde, işçilerin haftanın belirli günlerine ve günlerin belirli saatlerine çalışmak üzere atanmaları söz konusudur. İşçilere günlük ve haftalık molalar verilmelidir. Her bir işçinin çalışacağı turlar ( günün saatleri ve haftanın günleri) açıkça belirtilmelidir. Amaç, her bir çalışma günü ve saati için ihtiyaç duyulan işgücü sayısını minimum maliyetle karşılamak şartıyla, her bir tura atanacak işgücü sayısının belirlenmesidir ( Alfares [1]).

Bu çalışmada bir güzellik salonunun tur çizelgeleme problemi ele alınacaktır. Bu problemi yansıtan bir karma tamsayılı tur çizelgeleme modeli önerilecektir. Model çözülecek ve elde edilen sonuçlar değerlendirilecektir.

1.LİTERATÜR

Güzellik salonu çalışanlarının çizelgelemesini yapabilmek için, her bir işçinin haftanın hangi günlerinde ve günün hangi saatlerinde çalışacağının açıkça belirlenmesi gerekmektedir. İşçilerin hem haftanın günlerinde hem de her bir günün saatlerinde nasıl çizelgelenmesi gerektiği esasına dayanan çizelgeleme problemi, işgücü çizelgeleme literatüründe tur çizelgeleme problemi olarak adlandırılır. Tur çizelgeleme problemleri özellikle hizmet sektörü için büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, literatürde tur çizelgeleme problemleri ile ilgili çok sayıda uygulamaya dayalı çalışma mevcuttur.

Taylor ve Huxley [2] San Francisco Polis Şubesi‘nde amaç programlama modeli ile tur çizelgelemesi yapmışlardır. Brusco ve Jacobs [3] haftanın yedi gününde ve günün 24 saatinde çalışan tam zamanlı ve kısmi zamanlı işçilerin bulunduğu bir havayolu istasyonu’nda tam sayılı programlama modeli ile üç alternatif tur çizelgelemesi yapmış ve bunları karşılaştırmıştır. Alfares [4] Saudi Aramco Şirketinde uçak bakım işçileri için tur çizelgelemesi yapmıştır. Yeni bir tamsayılı programlama modeli ile işgücü sayısında artış yapmadan bir haftada çalışılan gün sayısını beşten yediye çıkarmıştır. Alfares [5] haftanın yedi gününde günde 24 saat çalışan bir güvenlik şirketi için tur çizelgelemesi yapmak amacıyla bir tam sayılı programlama modeli geliştirmiştir. Bard ve Wan [6] ise tam zamanlı olarak düzenli çalışan, kısmi zamanlı olarak düzenli çalışan, kısmi zamanlı olarak esnek çalışan ve geçici olarak çalışan işçilerin bulunduğu bir posta dağıtım merkezinde tam sayılı programlama modeli ile tur çizelgelemesi yapmışlardır.

Literatürde tur çizelgeleme problemleri ile ilgili diğer bazı uygulamalı çalışmalar ve bunların uygulama yerleri ise şöyledir: Andrews ve Parsons [7] L.L. Bean, Love ve Hoey [8] McDonald’s, Gershkoff [9] American Airlines, Schindler ve Semmel [10] Pan American World Airways, Graves ve Diğerleri [11] United Airlines, Thompson [12] New Brunswick Telephone.

Referanslar

[1] H.K. Alfares, Survey, Categorization, and Comparison of Recent Tour Scheduling Literature. Annals of Operations Research. 127, 145-175 (2004).

[2] P.E. Taylor, S.J. Huxley, A Break from Tradition fort he San Francisco Police: Patrol Officer Scheduling Using an Optimization Based Decision Support System. Interfaces. 19, 4-24 (1989).

[3] M.J. Brusco, L.W. Jacobs, Improving Personel Scheduling At Airline Stations. Operations Research. 43, 741-751 (1995).

[4] H.K. Alfares, Aircraft Maintenance Workforce Scheduling. Journal of Quality in Maintenance Engineering., 5, 78-88 (1999).

[5] H.K. Alfares, Staffing and Workforce Scheduling for a Security Gate. International Journal of Operations and Quantitative Management. 7(4), 281-293 (2001).

[6] J.F. Bard, L.Wan, Weekly Scheduling in the Service Industry: An Applıcation to Mail Processing and Distribution Centers. IIE Transactions. 37, 379-396 (2005).

[7] B.H. Andrews, H.L. Parsons, L.L. Bean Chooses A Telephone Agent Scheduling System., Interfaces. 19, 1-9 (1989).

[8] R.R. Love, J.M. Hoey, Management Science Improves Fast-Food Operations. Interfaces. 20, 21-29 (1990).

[9] I.Gerhkoff, Optimizing Flight Crew Schedules. Interface. 9, 1-9 (1989).

[10] S. Schindler, T. Semmel, Station Staffing At Pan American World Airways. Interfaces. 23, 91-106 (1993).

[11] G.W. Graves, R.D.Mcbrıde, I. Gerhkoff, D. Anderson, D. Mahıdhara, Flight Crew Scheduling. Management Science. 39, 736-745 (1993).

[12] G.M. Thompson, Assigning Telephone Operators to Shifts at new Brunswick telephone Company. Interfaces. 27, 1-11 (1997).

Kaynak: Sungur, B. (2008). Bir güzellik salonunun tur çizelgeleme problemi için karma tamsayılı hedef programlama modelinin geliştirilmesi. Journal Of The School Of Business Administration, Istanbul University, 37(1). ,http://www.ifdergisi.org/index.php/ifdergi/article/view/21/6